Bạn đang ở: Trang chủ Giọt mực, ... Cười chính mình và cười tha-nhân

Cười chính mình và cười tha-nhân


Cười chính mình và cười tha-nhân


Phan Huy Đường



bruno

maychem

Portrait de Giordano Bruno (XIXe siècle, d'après une gravure publiée dans le Livre du recteur, 1578)

Chân dung Giordano Bruno, một Kẻ xúc phạm Chúa lừng danh trong giới khoa học và triết học Tây Âu, đã bị xử chết thiêu

http://fr.wikipedia.org/wiki/Giordano_Bruno

Le Blasphémateur lapidé, Gérard Hoet et Abraham de Blois, Figures de la Bible, P. de Hondt éditeur, La Haye, 1728.

Quần chúng ném đá giết Kẻ xúc phạm Chúa

http://fr.wikipedia.org/wiki/Blasphème


1578-1728 và, trước đó, nhiều thế kỷ, nền văn minh Châu Âu như thế đó.

Mặc dù, riêng ở Pháp, đã từng có :

Montaigne : 1533-1592
Descartes : 1596-1650
Montesquieu : 1689-1775
Voltaire : 1694-1778

Ở Pháp, mãi đến cuối năm 1905, ông Aristide Briand mới khiến Nhà-nước Pháp lập luật tách biệt rõ ràng Nhà-nước (của mọi công dân) với Tôn-giáo (của riêng từng người) :

http://fr.wikipedia.org/wiki/Loi_de_séparation_des_églises_et_de_l'état


Ta đang làm người trong một thế giới đã toàn cầu hoá ngay trong lòng từng quốc gia, đa văn hoá, đa tôn giáo. Những văn hoá và tôn giáo hiện hữu lại hiện-sinh, ở từng người thật, với những mức độ không đồng đều trong ba chiều kích cơ bản của con người : lý trí khoa học, trìu mến sự sống, tha thiết tha-nhân như yếu tố cấu tạo ra chính mình hôm nay.

Cười văn hoá, lý tưởng hay tôn giáo ở chính mình, nên lắm. Nụ cười trào lộng đối với chính Mình có khả năng giải phóng con người lệ thuộc ở chính Ta. Cứ đọc thơ Hồ Xuân Hương thì biết.

Cười văn hoá, lý tưởng hay tôn giáo của tha-nhân, trong thế giới phát triển không đồng đều này, nên thận trọng : không còn là cười chính mình nữa.

Con người cũng như những giá trị phổ cập (homme universel, valeurs universelles) chỉ có trong chữ nghĩa, khái niệm của Ta thôi. Ta muốn sống trong tháp ngà chữ nghĩa, khái niệm hình thức của riêng ta hay muốn cùng tồn sinh với người đờinhân giới này và cùng họ tranh đấu cho tương lai người của cả nhân loại ?

Đó là lựa chọn đầu tiên.

Sau đó ? Vô cùng phức tạp. Hiện nay, chưa ai vạch được một hướng đi khả thi, những phương pháp đấu tranh thích hợp ở từng nơi, từng lúc, từng hoàn cảnh, trong mọi hình thái đấu tranh.

Suy luận biện chứng đích thực có lúc chán và buồn.

Đành vậy, khi run run hạ bút.

P.H.Đ.
2015-01-17


Các thao tác trên Tài liệu
Các số đặc biệt
Các sự kiến sắp đến
** Lịch lưu diễn của vở kịch "SAIGON" tại Pháp 07/11/2017 - 02/06/2018 — Pháp
Un avril bien tranquille à Saïgon 16/12/2017 16:30 - 22:00 — Riveneuve, Paris 14
Nhóm Art Labor tham gia chương trình "Cosmopolis #1" của Centre Pompidou 18/12/2017 00:00 — Paris
Nguồn Cội : 14-01-2018 14/01/2018 14:00 - 19:00 — Théâtre de l'Agoreine - Bourg La Reine
Các sự kiện sắp đến...
Văn hóa - Nghệ thuật


Sách, văn hóa phẩm


Tranh ảnh

Ủng hộ chúng tôi - Support Us
Kênh RSS
Diễn Đàn Forum  

Để bạn đọc tiện theo dõi các tin mới, Diễn Đàn Forum cung cấp danh mục tin RSS :

www.diendan.org/DDF-cac-bai-moi/rss