Kỷ niệm báo Kinh Tế Sài Gòn đóng cửa sau 35 năm hoạt động

Kỷ niệm báo Kinh Tế Sài Gòn đóng cửa sau 35 năm hoạt động

Trần Quốc Hùng

(Kinh tế gia tại Hoa Kỳ)

Tạp chí Kinh Tế Sài Gòn (trước là Thời Báo KTSG) đã ra số cuối cùng ngày 25/6/2026 sau 35 năm hoạt động. Ra đời trong lúc bắt đầu của giai đoạn đổi mới và mở cửa của Việt Nam, TBKTSG có mục đích phổ biến thông tin kinh tế trung thực, theo dõi và phân tích các diễn biến kinh tế vĩ mô trong nước và tình hình thương mại quốc tế có ảnh hưởng đến VN, cũng như tạo ra một diễn đàn cho các chuyên gia kinh tế và doanh nhân trao đổi ý kiến - nhất là về các chính sách thúc đẩy cải cách, đổi mới và hội nhập với kinh tế thế giới.

Đặc biệt là ngay từ đầu, với Tổng biên tập đầu tiên — anh Võ Như Lanh — và sau đó, TCKTSG đã tích cực kêu gọi các kinh tế gia người VN ở nước ngoài tham gia cộng tác và viết bài cho báo. Tôi là một trong số các cộng tác viên ở nước ngoài và đã thường xuyên đóng góp bài, nhất là cho các số kỷ niệm Tết Dương lịch và Âm lịch. Trong thời gian qua, tôi đã có một số bài nhấn mạnh tính không bền vững của mô hình tăng trưởng kinh tế VN: phụ thuộc quá nhiều vào nhập khẩu (và nhập siêu) từ TQ và phụ thuộc quá nhiều vào xuất khẩu (và xuất siêu) sang Hoa Kỳ. Hiện nay VN đang bị sức ép tăng thuế quan từ chính phủ Mỹ để giảm xuất siêu - nhưng chưa có dấu hiệu VN đã bắt đầu thay đổi và cải thiện chiến lược phát triển kinh tế của mình.

Nhân cuộc khủng hoảng kinh tế tài chính châu Á năm 2000, TBKTSG đã xuất bản quyển sách “Châu Á: Từ khủng hoảng nhìn về thế kỷ 21” của anh Võ Tá Hân, Vũ Quang Việt và tôi, tập hợp các bài viết về đề tài này trong thời gian đó. Đây là một trong các quyển sách của tác giả người VN ở nước ngoài lần đầu được xuất bản trong nước. Nó mở đầu cho nhiều tác phẩm như thế từ đó tới nay.

Thú vị hơn cả là việc trụ sở ban biên tập TCKTSG đã trở thành điểm đến thân thuộc của các chuyên gia kinh tế VN ở nước ngoài về thăm thành phố. Gặp gỡ ban biên tập, tham dự các buổi toạ đàm với các cộng tác viên trong nước…là những cơ hội quý báu để trao đổi ý kiến cởi mở giữa các bạn quan tâm tới tình hình phát triển kinh tế VN. Các buổi như thế thường kết thúc bằng bữa ăn trưa hay tối vui vẻ, ấm cúng tại nhà hàng Blue Ginger ngay trong trụ sở toà soạn.

Nói chung, trong suốt quá trình hoạt động, TCKTSG đã hoàn thành tốt các mục đích của mình; nhất là gây dựng được hệ sinh thái bao gồm các chuyên gia kinh tế và doanh nhân trong và ngoài nước—tham gia trao đổi thông tin, ý kiến, thảo luận và phản biện các chính sách kinh tế, tài chính dể thúc đẩy công cuộc đổi mới và hội nhập của VN. Một cơ sở thông tin và phân tích kinh tế với kinh nghiệm biên tập và các mối quan hệ rộng rãi được tích luỹ qua nhiều thập kỷ như thế là một tài sản rất quý báu và hữu ích cho VN - nhất là trong tình trạng mâu thuẫn địa chính trị, phân mảnh nền kinh tế thế giới, và gia tăng sức ép bảo hộ mậu dịch từ các cường quốc như hiện nay.

Việc đình chỉ xuất bản TCKTSG không chỉ đơn thuần là đóng cửa một tờ báo, mà là phá hủy hệ sinh thái đã hình thành qua hàng chục năm. Điều này sẽ gây ra sự hụt hẫng rất lớn trong lúc VN cần thông tin và phân tích biến chuyển kinh tế thế giới để có thể bước vào kỷ nguyên vươn mình lên và tham gia tích cực vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Thật đáng tiếc!

Trần Quốc Hùng