Bạn đang ở: Trang chủ › KHKT

KHKT

Nơi tìm đọc các Biên khảo và Thông tin Khoa học Kỹ thuật đã đăng trên Diễn Đàn Forum
Rich document Từ thế giới lượng tử đến vũ trụ bao la — Nguyễn Quang Riệu — cập nhật lần cuối 09/02/2013 15:22
Vũ trụ có những điều kiện lý-hoá vô cùng phong phú và tiến hoá liên tục nên tạo ra nhiều hiện tượng thiên nhiên kỳ thú. Khám phá phòng thí nghiệm vũ trụ đòi hỏi những thiết bị tối tân cùng những lý thuyết độc đáo và phức tạp.
Rich document Phát triển khoa học và kỹ thuật tính toán... — Hồ Tú Bảo, Nguyễn Mạnh Đức, Đàm Hiếu Chí, Nguyễn Minh Thọ — cập nhật lần cuối 01/12/2012 19:25
Máy tính và công nghệ thông tin đã thay đổi sâu sắc xã hội và cuộc sống chúng ta. Máy tính cá nhân đã trở thành công cụ lao động hết sức quan trọng của nhiều người, nhưng không đủ mạnh để dùng cho các nghiên cứu khoa học và kỹ thuật có tầm ảnh hưởng lớn cũng như dùng để tham gia giải quyết những vấn đề quốc kế dân sinh.
Rich document Bài học làm khoa học có đạo đức — Nguyễn Văn Tuấn — cập nhật lần cuối 11/10/2012 21:05
Nhân giải Nobel về y - sinh học 2012 được trao cho hai nhà khoa học có những cống hiến xuất sắc trong lĩnh vực nghiên cứu các tế bào gốc
Rich document Tìm kiếm sự sống trên các địa cầu trong dải Ngân hà — Nguyễn Quang Riệu — cập nhật lần cuối 22/08/2012 20:05
...Nhiều hóa chất, thành phần cơ bản của những phân tử sinh học, đã được phát hiện trong dải Ngân hà. Do đó, các nhà thiên văn mạnh dạn cho rằng sinh vật, kể cả loài người trên trái đất và nếu có trên các hành tinh khác, cũng là hậu duệ của những ngôi sao. Trạm tự hành (rover) Curiosity vừa được phóng lên hành tinh Hỏa ngày 6 tháng 8 năm 2012 để thăm dò môi trường của hành tinh xem có khả năng làm nảy sinh và nuôi dưỡng sự sống...
Rich document Hạt Higgs, lực cơ bản thứ năm mới lạ ? — Phạm Xuân Yêm — cập nhật lần cuối 24/07/2012 15:00
" Đối xứng chuẩn và sự phá vỡ tự phát của nó đóng vai trò chủ yếu của lực cơ bản thứ năm mà sự khám phá ra hạt Higgs là một bước ngoặt lịch sử..." Cập nhật ngày 24/07/2012 theo bản mới do tác giả đã chỉnh lý cho rõ ràng hơn, tuy nội dung không thay đổi.
Rich document Xung quanh “máy phát điện chạy… nước” — Giáp Văn Dương — cập nhật lần cuối 01/03/2012 17:01
...Riêng với TS. Nguyễn Chánh Khê, việc được trao giải Nobel sẽ gần như là điều không tránh khỏi. Đây là một vinh dự lớn không chỉ với TS. Nguyễn Chánh Khê, mà còn với mọi người Việt Nam nói chung. Chính vì ý nghĩa lớn lao như vậy của sáng chế “máy phát điện chạy... nước”, nên dư luận đã rất quan tâm theo dõi sự kiện này. Vậy đâu là cơ sở khoa học của sáng chế này?
Rich document Khám phá vũ trụ trong năm 2011 — Nguyễn Quang Riệu — cập nhật lần cuối 19/01/2012 18:45
...Những đề tài nghiên cứu đang thịnh hành bao gồm quá trình tiến hóa của vũ trụ, sự hình thành của những thiên hà và của những ngôi sao, sự phát hiện những phân tử trong dải Ngân hà và sự phát hiện những hành tinh ở bên ngoài hệ mặt trời, đặc biệt là những địa cầu tương tự như trái đất có khả năng nuôi dưỡng sự sống...
Rich document Bài học kinh nghiệm của tai nạn nhà máy điện hạt nhân TMI-2 — Tô Lệ Hằng — cập nhật lần cuối 19/01/2012 18:44
Rich document Khoa học và công nghệ: Đông và Tây — Trương Văn Tân — cập nhật lần cuối 19/01/2012 18:45
Giáo Dục - Khoa Học - Công Nghệ là ba cột trụ cho sự phồn thịnh của một nước. Ba cột trụ này liên quan mật thiết với nhau. Giáo dục sẽ cung cấp nhân tài cho khoa học và công nghệ, khoa học là nền tảng cho tri thức và công nghệ, và công nghệ là phương tiện làm cho dân giàu nước mạnh. Trong ba thập niên qua những quốc gia tiên tiến hay đang lên đã không ngừng cải cách và tạo ra những liên thông giữa ba cột trụ này.
Rich document Ảnh số cho Kim tự tháp Chéops — Hà Dương Tường — cập nhật lần cuối 19/01/2012 18:46
Rich document Neutrino, sứ giả của hai thế giới thái cực — Phạm Xuân Yêm — cập nhật lần cuối 24/10/2011 18:53
...Mới đây nhóm thực nghiệm OPERA ở Gran Sasso (Ý) đưa ra báo cáo neutrino có vận tốc lớn hơn c với tất cả sự thận trọng cần thiết. Phải cần nhiều thực nghiệm rất khác nhau và cũng rất khó khăn để kiểm chứng kết quả quá ngạc nhiên, thậm chí đáng nghi ngờ này, vì nếu đúng thì cả một nền tảng, một hệ hình của vật lý cận đại - từ thuyết Lượng tử đến thuyết Tương đối - đều lung lay và một mô thức hậu Einstein đầy thú vị sẽ nẩy sinh...
Rich document Số phận của vũ trụ — Nguyễn Quang Riệu — cập nhật lần cuối 18/10/2011 23:31
Giải Nobel Vật lý học năm nay vừa được trao cho ba nhà Thiên văn học: hai người Mỹ Saul Perlmutter, Brian Schmidt, và người có hai quốc tịch Úc - Mỹ Adam Riess. Họ đã chứng minh sự tăng tốc của sự giãn nở vũ trụ. Nhà thiên văn học Nguyễn Quang Riệu giải thích khung cảnh và tầm quan trọng khoa học của khám phá này.
Rich document Transistor: Nhân tố của một cuộc cách mạng (phần 2) — Trương Văn Tân — cập nhật lần cuối 19/07/2011 14:49
Khi Einstein đọc Descartes và Kant — Phan Huy Đường — cập nhật lần cuối 29/04/2011 21:22
VĂN HÓA AN TOÀN HẠT NHÂN — Tô Lệ-Hằng — cập nhật lần cuối 19/04/2011 14:15
Mặc dù nhiều cải tiến dựa trên các bài học từ Chernobyl đã được thực hiện trong thế giới Hạt nhân từ 25 năm nay, thảm hoạ này vẫn mang đến cho các quốc gia bắt đầu trong lĩnh vực Điện Hạt nhân nhiều lý do và đề tài để suy nghĩ cân nhắc về Tổ chức Hạt nhân quốc nội.
Tchernobyl 20 năm sau — Nguyễn Khắc Nhẫn / RFI — cập nhật lần cuối 19/03/2011 10:44
Cùng với bài viết về thảm hoạ ở nhà máy điện hạt nhân Fukushima, chúng tôi xin đăng lại dưới đây bài tác giả trả lời phỏng vấn của đài RFI vào dịp kỉ niệm 20 năm vụ nổ nhà máy điện nguyên tử Tchernobyl ở Liên Xô cũ. Một tháng nữa là tới ngày kỉ niệm lần thứ 25 sự kiện này, nhưng các hậu quả của nó thì vẫn kéo dài...
Rich document Thảm hoạ ở nhà máy điện hạt nhân Fukushima — Nguyễn Khắc Nhẫn — cập nhật lần cuối 19/03/2011 17:46
Cũng như Tchernobyl, Fukushima đang đánh tiếng chuông long trời lở đất. Tôi hy vọng rằng nó sẽ làm lay chuyển lương tâm của những nhà khoa học hay chính trị gia thiếu tinh thần trách nhiệm đối với nhân loại nói chung và đối với dân với nước của họ nói riêng.
Rich document Điện hạt nhân ở Nhật – họa vô đơn chí — Phạm Duy Hiển — cập nhật lần cuối 17/03/2011 13:27
...Thế đấy! Không có một biên giới nào cho an toàn tuyệt đối trong điện hạt nhân cả. Lò phản ứng thế hệ nào cũng vậy, chỉ có xác suất xảy ra thảm họa khác nhau ít nhiều thôi. Cái gì do con người làm ra đều có thể bị phá đi, bởi thiên nhiên, bởi con người và nhất là bởi cả hai cùng hiệp lực. Thảm họa thiên nhiên không chỉ có động đất, chúng muôn hình vạn trạng...
Rich document Transistor: Nhân tố của một cuộc cách mạng (1) — Trương Văn Tân — cập nhật lần cuối 16/03/2011 22:55
Rich document Phương pháp điều chỉnh giá điện — Đặng Đình Cung — cập nhật lần cuối 17/02/2011 11:19
Phương pháp có thể áp dụng cho tất cả các sản phẩm và dịch vụ phúc lợi công cộng. Nó cũng có thể dùng cho các xí nghiệp thuộc những khu vực kinh tế tự do ước tính giá thành tương lai để quyết định về giá bán và chiến lược kinh doanh trong vụ tiếp theo. Trong bài này, sản phẩm điện và EVN chỉ là thí dụ chúng tôi dùng để minh họa phương pháp.
Rich document Toán học và thế giới chúng ta — Nguyễn Xuân Xanh — cập nhật lần cuối 07/02/2011 18:35
Rich document Tiềm năng ứng dụng của công nghệ nano — Trương Văn Tân — cập nhật lần cuối 02/02/2011 10:32
Rich document Hợp tác khoa học ở Việt Nam: cơ hội và kinh nghiệm — Nguyễn Văn Tuấn — cập nhật lần cuối 02/02/2011 10:21
“Câu chuyện” bắt đầu từ một bài báo trên tập san Science hơn 15 năm trước. Lúc đó, Science dành một số đặc biệt để nói về sự trỗi dậy của các nền khoa học trong khu vực Đông Nam Á. Nhưng trong loạt bài đó, không có một chữ nào -- dù là chữ “Vietnam” -- dành cho Việt Nam...
Rich document Ý nghĩa vật lý của hiện tượng tàng hình — Trương Văn Tân — cập nhật lần cuối 03/06/2010 13:19
Kỹ thuật tàng hình xoay quanh việc ngăn chận hay giảm thiểu những luồng sóng radar phản xạ từ mục tiêu bị theo dõi. Mục tiêu sẽ tàng hình khi không còn sóng phản xạ. Kỹ thuật này bao gồm việc thiết kế bề mặt để sóng bị tán xạ không quay về nguồn quan sát, hay các phương thức chế tạo vật liệu hấp thụ radar để giảm thiểu hoặc triệt tiêu sóng phản xạ. Gần đây, khái niệm "siêu vật liệu" với hiệu ứng tàng hình là một đề tài nghiên cứu lớn...
Rich document Một quy luật phổ quát trong vật lý ? — Phạm Xuân Yêm — cập nhật lần cuối 03/06/2010 15:44
Rich document Mô phỏng sinh học: Biến phân tử thành động cơ — Trương Văn Tân — cập nhật lần cuối 24/02/2010 11:49
...thiên nhiên - một chuyên gia công nghệ nano thông minh nhất và lâu đời nhất - đã và đang dùng các "động cơ" ở cấp phân tử trong mọi quá trình sinh học để duy trì sự sống của muôn loài. Những động cơ sinh học nano cuả thiên nhiên là nguồn khơi động niềm cảm hứng của các nhà khoa học cho việc chế tạo những động cơ ở kích cỡ nano với chức năng tương tự như các loại động cơ vĩ mô...
Rich document ĐẤT TRỜI QUÊ HƯƠNG — Nguyễn Xuân Xanh — cập nhật lần cuối 08/02/2010 23:01
Bốn trăm năm thiên văn học, tính từ năm 1609 khi Galilei hướng chiếc viễn vọng kính lên bầu trời để quan sát vũ trụ để khám phá sự vận hành và hình thành của vũ trụ, cũng như năm Kepler hoàn tất việc chứng minh quỹ đạo của các hành tinh là hình ellip xung quanh mặt trời, và một trăm năm mươi năm thuyết tiến hóa của các chủng loài tồn tại trên trái đất, tính từ năm 1859, lúc Charles Darwin hoàn tất thuyết tiến hóa của ông qua cuốn sách cột mốc “Nguồn gốc của các loài”. Cả hai có một mục đích chung: đi tìm lại quê hương của con người, một phần trên mặt đất và một phần trong vũ trụ, để hiểu hiện tại và tương lai hơn.
Rich document Cuộc cách mạng tháng 11 của vật lý hạt — Phạm Xuân Yêm — cập nhật lần cuối 08/02/2010 20:31
Khi thuật lại về một giai đoạn nào đó trong lịch sử phát triển của một ngành khoa học tự nhiên, người ta thường chỉ nói đến nó như một chuỗi những ý tưởng và kết quả thực nghiệm sáng ngời mà ít khi đề cập đến những suy nghĩ sai lầm, mập mờ lẫn lộn đi song hành với những đột phá độc đáo...
Rich document Cuộc cách mạng của Galilei và sự chuyển hoá tri thức — Jürgen Renn & Nguyễn Xuân Xanh (dịch) — cập nhật lần cuối 07/02/2010 18:50
Sự biến động tinh thần vào đầu thế kỷ 17, đánh dấu sự bắt đầu của ngành khoa học hiện đại và đặc biệt ngành thiên văn hiện đại, là không thể tách rời khỏi tên tuổi của Galileo Galilei. Sự biến động này đã hình thành thế nào? Và Galilei đã đóng vai trò gì trong đó?
Rich document Tiếng vang của cái trống vũ trụ — Nguyễn Quang Riệu — cập nhật lần cuối 07/02/2010 18:40
Không lâu sau Big Bang, một loại sóng tương tự như sóng âm thanh lan truyền khắp vũ trụ nguyên thủy làm vũ trụ rung như một cái trống. Khi cái trống được gõ để kêu thành tiếng thì tạo ra trên mặt trống một hệ “sóng đứng âm thanh” (acoustic standing waves) làm bề mặt cái trống có chỗ rung ít có chỗ rung nhiều.
Rich document Khởi đầu là sự ngẫu nhiên — Hà Dương Tuấn — cập nhật lần cuối 07/02/2010 18:45
Tiểu luận này đã trình bày vì sao mà khởi đầu của mọi việc trong thế giới vật lý và trong thế giới sinh học đều do ngẫu nhiên (và cả tình cờ). Nhưng nếu bạn đọc câu này thấy chối tai thì bạn hoàn toàn có lý. Vì cần phải nói thêm: ...trước khi có loài người. Con người là sản phẩm của quá trình tiến hoá, một biện chứng phức tạp giữa ngẫu nhiên và tất định.
Rich document Khai thác bauxite và ảnh hưởng môi trường: kinh nghiệm ở Tây Australia. — Nguyễn Đức Hiệp — cập nhật lần cuối 17/06/2009 10:15
Bài này nội dung chủ yếu nói về tình hình khai thác bauxite, luyện alumina và aluminum ở Úc và quá trình đánh giá thẩm định môi trường. Những gì có liên quan đến trường hợp dự án bauxite Tây nguyên ở Việt nam cũng sẽ được bàn đến.
Tri thức và thực tiễn trong nghiên cứu khoa học — Trương Văn Tân — cập nhật lần cuối 05/06/2009 16:09
...Ta hãy xuất phát từ cái cơ bản nhất là: nên quên đi đường lối giáo dục tạo những con gà nòi Olympic, chỉ tập trung vào một thiểu số ưu tú có một vài kỹ năng đặc biệt mang cho ta một tự hào nhất thời, mà nên khám phá tiềm năng của số đông để sản sinh ra những đàn đại bàng biết bay xa, tung hoành ngang dọc...
Rich document Vật liệu thần kỳ: Ống than nano — Trương Văn Tân — cập nhật lần cuối 09/04/2009 20:47
Ống than nano có thể gọi là một vật liệu thần kỳ; một nàng Lọ Lem của của thế kỷ 21 đang khuynh đảo cộng đồng nghiên cứu khoa học và cũng đã làm biết bao trí tuệ khoa học phải ngắm nhìn, xem xét và "tương tư". Ống than nano là một trong những ngòi nổ cùng với những vật liệu nano khác dẫn đến cuộc "nổ lớn" vô tiền khoáng hậu của nền công nghệ nano ở đầu thập niên 90 của thế kỷ trước.
Rich document Thư mời tham gia kỷ yếu 2009 — Chu Hảo - Nguyễn Quang Riệu - Trịnh Xuân Thuận - Nguyễn Xuân Xanh - Phạm Xuân Yêm — cập nhật lần cuối 10/04/2009 22:14
Năm nay, 2009, có nhiều sự kiện lịch sử, đặc biệt Liên Hiệp Quốc công bố là “Năm Thiên văn Quốc tế” để kỷ niệm 400 năm Galileo dùng kính thiên văn để thám hiểm vũ trụ, 2009 cũng là năm sinh nhật thứ 200 của Darwin (Darwin 200) cũng như 150 năm thuyết Tiến hoá của ông. (...) Trước những sự kiện hết sức quan trọng như thế trong đời sống khoa học thế giới, chúng tôi chân thành kêu gọi Quý Anh Chị hãy dành chút thì giờ chung tay làm quyển Kỷ yếu 2009 để cùng kỷ niệm, và có một đóng góp vào văn hoá của cộng đồng nói tiếng Việt...
Rich document Năm Thiên văn — Nguyễn Quang Riệu — cập nhật lần cuối 08/02/2009 23:00
1609, Galilei lần đầu tiên rọi kính thiên văn khám phá mặt trăng. Để kỉ niệm 400 năm sự kiện này, UNESCO tổ chức Năm Thiên văn Quốc tế 2009 với nhiều hoạt động phổ biến khoa học, và tạo điều kiện cho cộng đồng các nhà thiên văn các nước đang phát triển cộng tác với các nhà thiên văn trên thế giới
Rich document Giới thiệu Kỷ Yếu Max Planck — Nguyễn Xuân Xanh - Phạm Xuân Yêm - Hàn Thuỷ — cập nhật lần cuối 01/02/2009 16:19
Trong năm 2008, để kỷ niệm 150 ngày sinh của ông một số nhà khoa học Việt Nam đã đứng ra kêu gọi các nhà khoa học và hoạt động văn hoá Việt Nam viết kỷ yếu, và không chỉ thế, được các nhà khoa học thế giới nhiệt tình ủng hộ cũng như tham gia trực tiếp, trong đó có một giải Nobel vật lý và Giám đốc viện Max Planck tại Đức.
Đọc Max Planck — Nguyễn Xuân Xanh thực hiện — cập nhật lần cuối 21/01/2009 23:55
Trích từ một số bài viết, diễn văn của Max Planck
Thái độ khoa học — Phan Huy Đường — cập nhật lần cuối 23/01/2009 10:21
Dù sao tôi đã biết : đam mê quá đà, dễ bị lợi dụng ; quá ham "có lý", có thể đánh mất tình người ở mình như chơi...
Rich document Dấu ấn của thuyết lượng tử — Nguyễn Quang Riệu — cập nhật lần cuối 21/01/2009 23:55
Vũ trụ là một phòng thí nghiệm đa dạng cung cấp cho các nhà khoa học những số liệu liên quan đến nhiều hiện tượng lý-hóa, từ mức vĩ mô đến mức vi mô.
Rich document Khoa học luận, tại sao ? — Hà Dương Tuấn — cập nhật lần cuối 21/01/2009 23:56
...khoa học luận có thực sự cần thiết không ? tại sao trong nội dung của khoa học không có một mệnh đề nào của khoa học luận cả; và, nếu như chính nhà khoa học luận Feyerabend đã nói " làm gì cũng tốt ! ", thì cứ để các sinh viên khoa học học kỹ về ngành của họ và tự do sáng tạo, chẳng đỡ mất thì giờ hơn sao ?
Rich document Cơ học lượng tử và vật liệu nano — Trương Văn Tân — cập nhật lần cuối 22/01/2009 21:47
Vật liệu nano trở thành một sân chơi để cơ học lượng tử thao túng và khẳng định tiềm năng áp dụng của mình.
Rich document Hóa Học Lượng Tử Tính Toán — Nguyễn Minh Thọ — cập nhật lần cuối 22/01/2009 23:38
Hóa học lượng tử được sinh ra từ sự toán hóa ngành hóa học bằng cơ học lượng tử...
Khối Lượng và Phương Trình E = γmc2 của thế kỷ — Phạm Xuân Yêm — cập nhật lần cuối 21/11/2008 23:34
Trong cách diễn đạt hiện đại của thuyết Tương Đối, chỉ có một khối lượng, đó là khối lượng theo nghĩa của Newton không thay đổi với vận tốc. Tiếc thay trong khá nhiều sách giáo khoa về thuyết tương đối hẹp ở Âu, Mỹ, Á ngày nay, nhiều thuật ngữ thiếu thuần lý và ký hiệu nhầm lẫn hãy còn xuất hiện, mặc dầu Einstein đã cảnh báo năm 1948.
Rich document Khoa học và đại học Việt Nam — Phạm Duy Hiển — cập nhật lần cuối 11/11/2008 23:34
Thật đáng ghi nhận khi gần đây, Bộ KHCN đã mua quyền truy cập vào cơ sở dữ liệu ISIKNOWKEDGE (http://db.vista.gov.vn/) để giới khoa học có thể cập nhật thông tin toàn diện về các công bố quốc tế trên toàn thế giới. Từ cơ sở này, tác giả rút ra một số dữ liệu liên quan đến nền khoa học nước ta, so sánh với các nước trong vùng, đặc biệt là với bạn láng giềng Thái Lan.
Rich document Vật liệu nano trong y học: hiền mẫu hay tử thần? — Trương Văn Tân — cập nhật lần cuối 31/10/2008 15:19
Gần 20 năm qua, để khai thác triệt để sự khác biệt ở mức tế bào cho việc trị liệu ung thư, vật liệu học và hóa học đã gầy dựng nên những phương pháp cực kỳ tinh vi thành hình những hạt nano với nhiều cấu trúc thứ cấp bề mặt vô cùng phong phú (...) Chúng là những hệ thống "thông minh" tí hon vừa biết phát quang, cảm ứng, vừa biết lựa chọn, tải thuốc và nhả thuốc đúng mục tiêu (...) các loại hạt tải thuốc nano phần lớn vẫn còn ở giai đoạn nghiên cứu, chưa được phổ biến thành dược phẩm vì các vấn đề liên quan đến độc tính, sự phân hủy và tương thích.
Paris 1951: Khai sinh tổ chức CERN — François de Rose, Nguyễn Đức Hiệp chuyển ngữ — cập nhật lần cuối 19/10/2008 22:48
François de Rose chủ toạ cuộc họp nhằm thiết lập một cơ sở tốt nhất ở châu Âu cho các nghiên cứu thí nghiệm nguyên tử và hạt. Trong bài này ông kể lại năm ngày đầy diễn biến đã thay đổi thế giới vật lý học.
Giải Nobel vật lý 2008 — Phạm Xuân Yêm — cập nhật lần cuối 08/10/2008 12:56
Đối xứng - bất đối xứng, vật chất - phản vật chất..., tác giả dẫn bạn đọc đi qua những vùng đất kỳ ảo của vật lý hạt cơ bản, tưởng như rất xa xôi nhưng lại có nhiều ứng dụng đã đi vào đời sống hàng ngày của chúng ta hôm nay.
Ngành gang thép Việt Nam — Đặng Đình Cung — cập nhật lần cuối 06/10/2008 18:23
Mặc dù liên tiếp có báo động sẽ có thừa công suất gang thép, việc cấp phép đầu tư nhiều khu gang thép vẫn được nhà nước trung ương và địa phương rất "ưu ái". Trong bài này tác giả trình bày những cơ sở lý luận dẫn tới một chiến lược sản xuất gang thép ở Việt Nam.
Rich document Tìm hiểu cơ cấu hình thành vạn vật — Phạm Xuân Yêm — cập nhật lần cuối 16/09/2008 00:44
Ngày mồng 10 tháng 9 vừa qua (...) bắt đầu khởi động máy gia tốc hạt LHC (Large Hadron Collider) nằm sâu hơn trăm thước trong lòng đất với chu vi 27 cây số. Khắp năm châu duy nhất chỉ có máy này – trong đó các hạt nhân nguyên tử proton (hadron) đạt tới năng lượng cực cao (large) va chạm nhau (collider) – làm đầu tầu thế giới để khám phá, đào sâu tìm hiểu, thống nhất các định luật cơ bản tận cùng của vạn vật... (bản cập nhật ngày 16.09.2008)
Tai nạn phóng xạ Goiânia — Đặng Đình Cung — cập nhật lần cuối 13/09/2008 15:29
Nhà nước ta đang "khẩn trương" thúc đẩy dự án xây dựng các nhà máy điện hạt nhân, bất chấp tình trạng lạc hậu của các cơ chế kinh tế - xã hội, cũng như trình độ khoa học kỹ thuật bất cập của giới chuyên gia nói riêng, và của xã hội nói chung. Trong điều kiện đó, tưởng cũng rất nên cùng tác giả ôn lại một tai nạn phóng xạ ít được biết đến, xảy ra ở Brazil hơn 20 năm trước...
Giải thưởng Polya 2008 — H.V. — cập nhật lần cuối 11/09/2008 10:36
Năm 2035 sẽ có 37 lò phản ứng hạt nhân ? — Đặng Đình Cung — cập nhật lần cuối 04/09/2008 15:52
Yếu tố di truyền trong thể thao — Nguyễn Văn Tuấn — cập nhật lần cuối 19/08/2008 13:29
Thế vận hội Bắc Kinh 2008 đang diễn ra. Dù lịch trình thi đấu vẫn chưa kết thức, nhưng sự phân bố huy chương giữa các nước qua một số bộ môn thể thao không làm ai ngạc nhiên. Các nước như Mĩ và Úc vẫn dẫn đầu về bơi lội, các nước Á châu và Âu châu đứng đầu bảng vàng bắn súng và thể dục thẩm mĩ. Chúng ta cũng có thể tiên đoán rằng đến môn điền kinh, các vận động viên Phi châu sẽ dành gần hết huy chương. Sự phân bố theo sắc dân này không phải ngẫu nhiên, mà có thể xuất phát từ gien và di truyền.
Năng lượng, phát triển bền vững và Việt Nam (II) — Đặng Đình Cung — cập nhật lần cuối 10/07/2008 18:30
Rich document Năng lượng, phát triển bền vững và Việt Nam — Đặng Đình Cung — cập nhật lần cuối 10/07/2008 09:40
Năng lượng và phát triển bền vững (IV) — Đặng Đình Cung — cập nhật lần cuối 06/07/2008 20:47
Rich document Năng lượng và phát triển bền vững - (III) — Đặng Đình Cung — cập nhật lần cuối 10/07/2008 00:47
Năng lượng và phát triển bền vững (II) — Đặng Đình Cung — cập nhật lần cuối 10/07/2008 00:45
Năng lượng và phát triển bền vững — Đặng Đình Cung — cập nhật lần cuối 10/07/2008 00:43
Trong loạt bài này (sẽ đăng làm 4 kỳ), tác giả sẽ đề cập tới những vấn đề chung xung quanh chủ đề năng lượng và phát triển, kể cả nhắc lại những thuật ngữ khoa học kỹ thuật trong ngành. Mục tiêu là... một loạt bài về "năng lượng và phát triển ở Việt Nam", sẽ đăng sau loạt bài chung này.
Rich document Đọc " Vũ trụ huyền diệu " — Nguyễn Xuân Xanh — cập nhật lần cuối 30/06/2008 11:33
...càng đọc càng thú vị, như cuộc săn tìm phân tử có liên quan đến sự sống, nghe lỏm tín hiệu của các nền văn minh trong dải Ngân hà, lang thang đi tìm những thế giới khác, những ngọn hải đăng trong vũ trụ, vũ trụ sơ sinh…. Cuối cùng tác giả bàn đến những vấn đề rất thời sự, như vấn đề năng lượng thế giới, hiệu ứng nhà kính... Cuốn sách cũng mô tả cuộc hành trình thứ hai thú vị: hành trình khoa học của chàng trai từ Hải Phòng bên trời Tây, 50 năm liền “lang thang” không những trong vũ trụ mà còn ở những đài thiên văn nghiên cứu hiện đại nhất của thế giới...
Rich document Mỹ học trong cấu trúc nano — Trương Văn Tân — cập nhật lần cuối 16/05/2008 23:32
Câu nói "Nước đổ lá sen" (hay là: lá môn, lá khoai) hay "Nước đổ đầu vịt" là một tục ngữ dân gian quen thuộc biểu hiện sự quan sát mang tính khoa học và đem chúng ta đến rất gần cái "mỹ học thực dụng". Nhưng người ta phải đợi đến năm 1997 mới hiểu rõ được hiệu ứng "nước đổ lá sen" từ bề mặt cấu trúc nano của lá sen...
Trăm năm cái 'h' vẫn hằng — Phạm Xuân Yêm — cập nhật lần cuối 27/04/2008 11:03
Nhân dịp kỷ niệm 150 năm ngày sinh của Max Planck, người cha đẻ ra thuyết lượng tử, nhà vật lý học Phạm Xuân Yêm điểm qua những ứng dụng cực kỳ quan trọng của công trình nghiên cứu cơ bản này. (bản cập nhật ngày 27.04.2008).
Rich document Max Planck, kỷ niệm sinh nhật 150 năm — Nguyễn Xuân Xanh — cập nhật lần cuối 22/04/2008 22:38
Nếu Einstein là bà mụ đỡ đầu cho thuyết lượng tử của Planck, rất vất vả, thì cũng có thể nói, Planck là bà mụ đỡ đầu rất nhiệt tình cho thuyết tương đối của Einstein bằng cả uy tín của mình, một lý thuyết mà lúc bấy giờ chỉ có vài ba người hiểu.
Rich document Arthur C. CLARKE (1917-2008) — Đ.T. — cập nhật lần cuối 07/04/2008 23:05
Người khổng lồ cuối cùng của "văn học dự/giả tưởng" (SF)
Giáo dục đại học : nên biết phân biệt hai năm đầu của hai hệ thống đại học ở Pháp — Bùi Trọng Liễu — cập nhật lần cuối 02/04/2008 11:08
Tác giả không viết bài này cho độc giả định cư ở Pháp (họ đã quá rõ), mà cho những ai ở nơi khác, đặc biệt là ở Việt Nam, muốn tìm hiểu, để khỏi lẫn lộn.
Rich document Cấu trúc nano: Bàn chân thạch sùng — Trương Văn Tân — cập nhật lần cuối 30/03/2008 21:02
Câu chuyện về bàn chân thạch sùng chỉ là một trong nhiều thí dụ về cấu trúc nano có những hiệu ứng cực kỳ thú vị và không lường trước được. Vì không thể lường trước nên con người phải đợi hơn 2000 năm để giải toả cái băn khoăn Aristotle và 200 năm để làm sáng tỏ cơ chế bám dính không keo. Bàn chân thạch sùng cũng cho ta thấy khi vật chất bị thu nhỏ đến vài triệu, vài tỷ lần thì một đặc tính hay hiệu ứng nào đó sẽ lộ diện với số lần phóng đại tương đương. Sẽ còn hàng trăm hàng ngàn hay nhiều hơn nữa những cấu trúc nano trong thiên nhiên hiện hữu như một thách đố, ẩn tàng đâu đó để con người phát hiện và mô phỏng.
Rich document Cất nước biển thành nước ngọt và sản xuất muối bằng ánh sáng mặt trời — Đặng Đình Cung — cập nhật lần cuối 09/03/2008 23:37
Mới đây, cùng với André Menras - một người bạn Pháp đã tham gia đấu tranh chống Mỹ ngay tại Sài Gòn những năm 1970 -, và các ông Hồng Lê Thọ (Việt kiều Nhật), Nguyễn Đức Phương (Hội người Việt Nam tại Pháp), báo Thanh Niên đã phát động một cuộc vận động tìm giải pháp nước ngọt cho các chiến sĩ ở Trường Sa (xem http://www.thanhnien.com.vn/Xahoi/2008/2/8/228405.tno). Nhân dịp này, tác giả Đặng Đình Cung vừa gửi cho Diễn Đàn bài viết dưới đây về một phương pháp cất nước biển rất rẻ và khả thi mà anh đã nghiên cứu từ nhiều năm trước.
Ôn cố Tri tân — Phạm Xuân Yêm — cập nhật lần cuối 07/02/2008 16:03
Để kính mừng tuổi hạc giáo sư Hoàng Tụy..., tôi xin chia sẻ với bạn đọc vài kỷ niệm và cảm nhận chủ quan về quá trình xây dựng đại học và nghiên cứu khoa học ở Việt Nam, gọi là ôn cố tri tân để cùng nhau suy ngẫm về hiện tình.
Nghĩ về nghiên cứu và giáo dục ở Việt Nam — Hồ Tú Bảo — cập nhật lần cuối 07/02/2008 22:13
Bài viết này nhằm chia sẻ một số suy nghĩ và nhận thức của tôi nhân dịp kỷ niệm thầy Tụy 80 tuổi, quanh hai câu chuyện: (1) về nghiên cứu khoa học và công nghệ; và (2) về đào tạo thạc sĩ và tiến sĩ. Tôi viết những điều này trong nhiều liên hệ với những kỷ niệm về thầy Tụy, trong sự chia sẻ với các đồng nghiệp trong nước, và trong mong muốn thẳng thắn nhìn vào tình hình của chúng ta để tìm cách vươn lên.
Rich document Không, Hư vô, Chân không, trong khoa học tự nhiên — Hà Dương Tuấn — cập nhật lần cuối 07/02/2008 15:42
Tiểu luận này gồm ba phần chính, phần đầu tóm lược một đặc tính của khoa học có liên quan tới chủ đề, đó là sự chấp nhận hiện thực khách quan, và coi hoạt động khoa học là sự mô hình hoá hiện thực khách quan đó; phần hai dựa trên đặc tính này để phát triển rõ hơn các khái niệm "không" và "hư vô" trong luận lý học và toán học, và phần ba trình bày những quan niệm về "chân không" như một đặc tính của không gian chúng ta đang sống, với những biến chuyển trong lịch sử khoa học.
Rich document Lịch sử khí hậu trái đất và khí hậu học — Nguyễn Đức Hiệp — cập nhật lần cuối 07/02/2008 15:50
Con người luôn muốn biết những biến chuyển cách đây hàng ngàn năm và những gì đã xảy ra. Trong thiên nhiên đã để lại nhiều dấu vết của các sự kiện trọng đại thay đổi quả đất trước khi loài người xuất hiện. Những dấu vết này nếu ta không biết hay để ý đến và tìm hiểu thì chúng chỉ là vật vô tri vô dụng, nhưng lại là một kho tàng nằm ẩn, chỉ tiết lộ cho người biết dùng chúng những bí mật của quá khứ.
Dịch tả: gọi đúng tên để phòng ngừa — Nguyễn Văn Tuấn — cập nhật lần cuối 06/11/2007 18:48
Tình hình bệnh dịch tả đang hoành hành ở phía Bắc khá nghiêm trọng. Ấy thế mà báo chí thì cứ ú ớ không dám nói “dịch tả”! ... Có vẻ như báo chí được “hướng dẫn” phải nói loanh quanh. Mà nói loanh quanh thì sớm hay muộn cũng nói ... ngọng.
Rich document Hiệu ứng ‘‘Từ trở khổng lồ’’ — Mai Ninh — cập nhật lần cuối 12/10/2007 11:08
Giải Nobel vật lý năm nay vừa được trao tặng cho hai nhà khoa học Albert Fert và Peter Grünberg qua công trình nghiên cứu về Từ Trở Khổng Lồ. Chúng tôi hân hạnh giới thiệu khám phá này qua bài gửi hội thảo "Einstein" năm 2005 tại Hội An của nhà nghiên cứu vật lý Mai Ninh, đồng thời là một nhà văn quen thuộc với độc giả Diễn Đàn. Bài này đã được tác giả cập nhật.
Về đề án nhà chiếu hình vũ trụ — Nguyễn Quang Riệu — cập nhật lần cuối 24/08/2007 18:12
Tôi thiết nghĩ công việc xây dựng Cung Khoa học tại thủ đô Hà Nội trong một công viên như Công viên Thống Nhất là hợp lý, không làm tổn thương đến môi trường, nếu được xây theo một loại kiến trúc trang nhã và không làm phiền hà những người đến công viên thư giãn.
Bàn về "hiện đại" trong khoa học — Phan Đình Diệu — cập nhật lần cuối 16/05/2007 13:16
Tác giả nhận xét : trong nền giáo dục Việt Nam hiện nay, quan niệm "khoa học hiện đại" chủ yếu vẫn là một quan niệm tất định chủ nghĩa và cơ giới, hầu như không biết tới những thành tựu cách mạng của thế kỉ XX trong vật lí, sinh học, toán học... Cũng xin đặt thêm câu hỏi : đó là nói quan niệm và tri thức của thế kỉ XIX, nhưng ngay tinh thần khoa học, tinh thần phê phán của thế kỉ XIX, học sinh và trí thức Việt Nam đã làm chủ chưa ?
Siêu Địa Cầu — Nguyễn Quang Riệu — cập nhật lần cuối 19/05/2007 21:36
Vũ trụ có tới hàng trăm tỷ thiên hà, mỗi thiên hà có hàng chục tỷ ngôi sao, mỗi ngôi sao có khả năng có hành tinh và trên một số hành tinh có thể có điều kiện thích hợp với sự sống. Hiện nay, chỉ có bằng chứng là trên hành tinh Trái đất trong Hệ mặt trời có sinh vật. Các nhà khoa học đang khao khát tìm thấy dấu vết của sự sống trên những hành tinh khác, bởi vì điều kiện lý-hoá trên các hành tinh nói chung tương đối thích hợp với sự sống.
Rich document Chống dầu loang — Đặng Đình Cung — cập nhật lần cuối 16/04/2007 22:31
Chúng tôi vừa nhận được một bài viết của tác giả Đặng Đình Cung đề nghị giải pháp chống dầu loang, một vấn đề hết sức cấp bách và bức xúc. Xin đăng để mọi tác nhân có liên quan ở Việt Nam có thể tham khảo, thử nghiệm, so sánh với các giải pháp khác, tuỳ nghi hoàn thiện và sử dụng, theo như tác giả đề nghị.
Rich document Giới thiệu cuốn sách "EINSTEIN" của Nguyễn Xuân Xanh — Trần Kung — cập nhật lần cuối 29/06/2007 09:15
Có lẽ đây là lần đầu tiên ở nước ta có một cuốn sách hấp dẫn và nghiêm túc như vậy về một con người vĩ đại
Toán Tối Ưu — Hoàng Tuỵ — cập nhật lần cuối 14/03/2007 10:55
Bài này được đăng trên tạp chí Tia Sáng đã khá lâu, nhân dịp thời gian thay thế kỷ, và vừa được báo mạng chungta.com đăng lại. Trên nguyên tắc Zidol chỉ giới thiệu để bạn đọc tìm đọc trên trang mạng đầu tiên đã đăng bài. Tuy nhiên, một là do tác giả đã đề cập tới một vài vấn đề quan trọng vẫn còn tính thời sự liên quan tới quản lý và ứng dụng khoa học tại VN nói chung ; hai là do đường vào trang chungta.com khá vất vả ; chúng tôi xin mạn phép đăng lại, và xin lỗi tác giả cũng như tạp chí Tia Sáng về trường hợp đặc biệt này.
Rich document Cách Mạng Pháp, Napoléon Bonaparte, và các nhà Khoa học — Hà Dương Tuấn — cập nhật lần cuối 15/11/2007 16:42
Trích từ Kỷ Yếu 'Trong Ngần Bóng Gương' mừng GS Đặng Đình Áng thượng thọ 80 tuổi do NXB Tri Thức, Hà nội, xuất bản tháng 11/2006. Bài viết này nhằm lược ghi sự hình thành "văn hoá khoa học" tại Pháp trong thời gian khoảng 25 năm giữa các thế kỷ 18 và 19, khởi đi từ cuộc cách mạng 1789, mà hầu như những nét chính yếu vẫn tồn tại cho đến ngày nay. (bản này có chữa lại một số lỗi đánh máy nhỏ cũng như thay hai hình minh hoạ Lavoisier và Napoleon cho có màu, 02.01.2007)
Polonium — Đặng Đình Cung — cập nhật lần cuối 14/03/2007 10:58
Nguồn gốc, đặc tính, ứng dụng, và độ rủi ro của chất phóng xạ polonium
E = mc², θ-τ puzzle, sao quá ngại ngùng ? — Phạm Xuân Yêm — cập nhật lần cuối 14/03/2007 10:59
Cuộc đối thoại tiếp tục...
Từ Poincaré đến Einstein không kinh qua Perelman — Đỗ Thống — cập nhật lần cuối 14/03/2007 11:00
Trả lại cho Poincaré cái gì của Henri, cho Einstein cái gì của Albert : Đỗ Thống đối thoại với Phạm Xuân Yêm...
E = mc², Einstein và Poincaré — Phạm Xuân Yêm — cập nhật lần cuối 14/03/2007 11:01
Nhân đọc bài ‘’Poincaré, Perelman, Khưu Thành Ðồng và …’’ ( ... ) Tôi nghĩ rằng tác giả đã đi hơi xa về đóng góp của Poincaré cho phương trình E = mc² tuyệt vời mà đâu đâu cũng thấy, ai ai cũng nghe và nói đến. Phương trình này được đánh giá như chiếc nôi nuôi dưỡng, triển khai của biết bao công nghệ cao hiện đại. Cũng không ngạc nhiên lắm...
Poincaré, Perelman, Khưu Thành Đồng và..... — Đỗ Thống — cập nhật lần cuối 14/03/2007 11:03
Ức đoán Poincaré, bài toán của thiên niên kỉ (được Viện Clay treo giải 1 triệu đô la) đã được G. Perelman chứng minh. Nhưng nhà toán học 40 tuổi từ chối huy chương Fields, và có lẽ cả 1 triệu đô la. Câu chuyện không ngừng ở đây khi ông Khưu muốn tranh công...
Image Perelman — admin — cập nhật lần cuối 08/03/2007 19:03
Chân dung Perelman
Các thao tác trên Tài liệu