Biên khảo

Nơi tìm đọc các bài phê bình và nghiên cứu đăng trên Diễn Đàn Forum

J.M.G. Le Clézio : người lữ hành nhân ái — Đỗ Tuyết Khanh — Cập nhật : 02/01/2009 22:18

...nhà văn cách tân và nổi loạn, nhà văn du mục của lưu vong, của những kẻ yếu thế lạc loài, nhà văn chối bỏ xã hội tiêu thụ và hoài niệm những nền văn minh nguyên thuỷ. Đấy là những góc cạnh khác nhau của con người và nhà văn Le Clézio...

Tính khoa học và tính thời sự của "Tư tưởng kinh tế kể từ Keynes" — Nguyễn Đôn Phước — Cập nhật : 12/12/2008 23:12

...Sự kiện người cầm chịch chính sách tiền tệ Mĩ trong gần hai mươi năm liên tục mà mỗi một tuyên bố khiến thị trường phải chờ đón từng lời, hai năm trước mới rời khỏi chức vụ trong hào quang của một bậc thầy (maestro), nay buộc phải nhận một phần trách nhiệm để nổ ra cuộc khủng hoảng chưa biết sẽ đưa thế giới về đâu, đủ biện minh cho việc cần phải quan tâm đến tư tưởng kinh tế...

Nguyễn Công Trứ dẹp loạn — Hồ Bạch Thảo — Cập nhật : 03/12/2008 22:31

 

TRẦN NHÂN TÔNG và tầm vóc của một thời đại — Nguyễn Huệ Chi & Trần Thị Băng Thanh — Cập nhật : 30/11/2008 11:22

 

Nietzsche: Nhân Sinh Quan Khởi Đi từ Nguồn Gốc của Bi Kịch — Nguyễn Thanh Giản — Cập nhật : 02/12/2008 19:26

Triết lý của Nietzsche, không như nhiều ngộ nhận, là triết lý lạc quan, tích cực, nhấn mạnh trên tiềm lực thăng tiến cá nhân của mỗi nhân vị như một chủ thể độc lập và tự do: tự do trong mọi lựa chọn về tư duy, luân lý và sáng tạo nghệ thuật v.v…Những kẻ cầu an hay an phận bằng lòng mãn nguyện với truyền thống, uớc lệ tiêu cực của xã hội hay dưới áp lực nó, chỉ là hành xử theo bản năng “bầy đàn”. Nietzsche gọi họ là “kẻ cuối cùng”.

Theo dấu chân Thẩm Thuyên Kỳ — Hồ Bạch Thảo — Cập nhật : 23/11/2008 15:21

Một nhà thơ thời Sơ Đường sáng tác về Giao Chỉ, Cửu Chân, Hoan Châu...

Khảo cổ học Nam Bộ - Việt Nam nhìn từ môi trường sinh thái — Nguyễn Thị Hậu — Cập nhật : 20/11/2008 21:15

Những thành tựu gần đây cho thấy việc nghiên cứu hệ thống di tích - văn hoá khảo cổ ở Nam bộ từ thời tiền - sơ sử đến thời kỳ lịch sử đã có sự chú ý gắn liền với nghiên cứu địa hình và môi trường sinh thái. (...) Dấu ấn để lại không chỉ là sự thích nghi của con người với môi trường tự nhiên mà còn là sự tác động và biến đổi môi trường tự nhiên vì lợi ích của con người.

Claude LEVI-STRAUSS — Đặng Tiến — Cập nhật : 17/11/2008 10:35

tròn 100 tuổi

Chúa Nguyễn và triều Nguyễn — Phan Huy Lê — Cập nhật : 19/10/2008 19:11

Lời khai mạc hội thảo quốc gia về Chúa Nguyễn và vương triều Nguyễn từ thế kỉ XVI đến thế kỉ XIX (Thanh Hoá, 18.10.2008)

Thị trường và tính phi thị trường — Trần Hải Hạc — Cập nhật : 26/09/2008 14:26

...không nên lẫn lộn việc đánh giá chính sách điều tiết – có thể đúng hay sai – của nhà nước và tính chất hữu cơ – không thể nào loại trừ được – của nhà nước trong cơ chế điều tiết thị trường.

Tranh thổ dân Úc Papunya Tula — Vũ Hoàng Hoa — Cập nhật : 16/09/2008 12:31

 

Cung Tiến — Bùi Đức Hào — Cập nhật : 15/09/2008 18:05

 

Tính khả tri của văn hoá — Đà Linh — Cập nhật : 11/09/2008 09:23

Giới thiệu cuốn sách mới của François Jullien. Tuy chưa được dịch ra tiếng Việt, vừa qua François Jullien đã sang Việt Nam và có 2 buổi nói chuyện (ngày 8 và 9/9/2008) tại Bộ Văn Hoá Việt Nam và Trung tâm Minh Triết (Hà Nội) về tác phẩm này.

TẬP ĐOÀN : ý nghĩa kinh tế và nguy hiểm trước mắt — Vũ Quang Việt — Cập nhật : 16/09/2008 23:30

Có thể nói quá trình tạo ra các nhà tư sản đặc biệt có máu mặt hiện nay ở ta đều dựa vào bốn quá trình thiếu minh bạch hiện nay : (i) quá trình được giao đất của dân hoặc được giao tài sản thiên nhiên (như sử dụng phát sóng) (cho công ti tư hoặc công) với giá rẻ mạt, (ii) quá trình trao cho độc quyền kinh doanh mà không phải trả giá (thí dụ cho VNPT, Viettel, FPT quyền dùng sóng điện thoại di động và cung cấp dịch vụ Internet), (iii) thiết lập các công ti tư là con của các công ti mẹ quốc doanh, cũng với quyền sử dụng đất, (iv) ăn phần trăm cách công trình đầu tư. Tất cả đều cho thấy càng đầu tư mạnh vào các tập đoàn nhà nước càng tạo cơ hội cho việc làm giầu của một thiểu số có đường dây liên hệ. Việc kiểm soát sự bành trướng của công ti nhà nước thành các tập đoàn với nhiều công ti con là điều hiển nhiên. Và như đã nói ở trên, khi báo cáo tài chính và qui luật báo cáo không minh bạch thì việc dùng thủ thuật để tăng hay giảm lợi nhuận là điều đương nhiên xảy ra.

Triển lãm quốc tế nghệ thuật đương đại, Sydney 2008 — Vũ Hoàng Hoa — Cập nhật : 25/08/2008 14:50

 

Sơn Nam, Việt Nam — Đặng Tiến — Cập nhật : 21/08/2008 22:25

 

Phát triển bền vững ở Tây Nguyên — Nguyên Ngọc — Cập nhật : 20/08/2008 15:45

Tính nghiêm trọng của các vấn đề Tây Nguyên. Làm gì để giải quyết ?

Thích Trí Quang và chiến tranh Việt Nam — JAMES McALLISTER — Cập nhật : 19/08/2008 14:42

Nghiên cứu của JAMES McALLISTER, giáo sư Williams College, dựa trên hồ sơ lưu trữ của Bộ ngoại giao Mĩ. Trần Ngọc Cư dịch từ tiếng Anh.

100 năm trường Bưởi - Chu Văn An — Bùi Trọng Liễu — Cập nhật : 18/08/2008 23:07

Vào dịp 100 năm trường trung học Bưởi - Chu Văn An, tôi cũng muốn được góp một lời chứng về trường này tuy tôi chỉ là học sinh cũ của trường Chu Văn An ở Hà Nội non ba tháng, vào mùa thu năm 1946, trước khi trường đóng cửa tản cư, vì Toàn quốc kháng chiến.

Hàm Nghi nghệ sĩ — Nguyễn Ngọc Giao — Cập nhật : 08/07/2008 10:35

Vua Hàm Nghi (1871-1944) sau ba năm kháng chiến, đã bị bắt và lưu đày ở Alger từ tháng giêng 1889 đến khi từ trần ngày 14.1.1944 (theo tài liệu của gia đình, năm 1944 cũng được ghi trên mộ ở Thonac). Điều ít ai biết là trong 55 năm lưu vong, ông đã trở thành một hoạ sĩ và một nhà điêu khắc. Tác phẩm của ông đã được trưng bày năm 1926 tại Paris. Dưới đây là một vài phát hiện về khía cạnh nghệ sĩ của "ông hoàng An Nam" mà chúng tôi tập hợp được trong dịp giúp đoàn quay phim của nhà điện ảnh Nguyễn Hồ tìm tư liệu về "Ba Vua".

Đường Xuyên Việt ― vừa đi vừa đếm bước... — Nguyễn Duy — Cập nhật : 01/07/2008 13:56

Đoàn làm phim "Đi tìm dấu tích Ba Vua lưu đày" đi từ Gia Định đến Thăng Long... trước khi sang Pháp và đảo La Réunion

Chân dung Xuân Sách — Đặng Tiến — Cập nhật : 23/06/2008 23:36

Hiện nay, văn giới đang bàn tán nhiều về hồi ký Đi tìm cái tôi đã mất của Nguyễn Khải, rồi nhắc lại Di Cảo của Chế Lan Viên. Tôi không mấy quan tâm đến những tâm cảnh, quan cảnh chiếu hậu này, vì không biết đâu là phần chân thành đâu là phần biện minh. Vớt vát. Nhưng tôi trân trọng Chân dung nhà văn của Xuân Sách vì đã sáng tác tại chỗ và đúng lúc. Nó là một tài liệu văn nghệ sống đã đành, mà còn là tiếng nói của lương tri thời đại, như chữ ông đã dùng.

100 năm hội hoạ trừu tượng — Văn Ngọc — Cập nhật : 09/07/2008 23:28

Bài này đã được tác giả sửa lại ngày 29/04/2008

Những đoản khúc Lê Đạt — Phạm Xuân Nguyên — Cập nhật : 25/04/2008 21:04

Đám tang nhà thơ Lê Đạt đã cử hành sáng thứ sáu 25.4.2008 tại Hà Nội. Chúng tôi giới thiệu dưới đây một loạt bài về Lê Đạt của nhà phê bình văn học Phạm Xuân Nguyên.

TRẦN THÁI TÔNG, nhân ảnh trong Thiền học Việt Nam — THÁI KIM LAN — Cập nhật : 24/04/2008 23:50

Trong mấy năm gần đây, phần giới thiệu tư tưởng Việt nam qua các tác phẩm văn học và triết học đến với độc giả Ðức đã nằm trong chương trình tuyển tập văn học Việt Ðức do một số trí thức người Ðức và tôi đảm nhận. Khoá Hư Lục của Trần Thái Tông là một trong các tác phẩm tiêu biểu trong lịch sử tư tưởng Việt nam đã được chọn dự tính chuyển dịch sang Ðức ngữ. Từ đó tôi đã liên lạc với Thầy Lê Mạnh Thát tại Học viện Vạn Hạnh để xin các tài liệu tham khảo. Tháng 4.2004 được Thầy tặng công trình biên khảo Trần Thái Tông toàn tập vừa xuất bản. Bài viết sau đây không phải là bài giới thiệu tác phẩm mà chỉ đề cập sơ khởi một thắc mắc từ lâu khi tìm hiểu lịch sử hành trạng của tác giả Khoá Hư Lục...

TRỊNH CÔNG SƠN, Tiếng hát Hoà Bình — Đặng Tiến — Cập nhật : 16/04/2008 17:04

Trịnh Công Sơn là nhạc sĩ phản chiến ; quần chúng có hai con đường đến với anh : một là đến với người nhạc sĩ, hai là đến với người phản chiến ; họ chọn con đường thứ nhất, nếu anh có tài ; họ chọn con đường thứ hai, nếu anh đáp lại tâm tư của họ. Còn những người đi tìm một đồng chí hay chiến hữu, thì dĩ nhiên là thất vọng rồi công phẫn. Cả hai chính quyền Nam Bắc đã trả công hậu hĩ, và trả ơn đầy đủ cho những cán bộ "hát cho dân tôi nghe". Dân tôi không nghe, lỗi đâu phải tại "cánh vạc bay" ?

Về vai trò của cái gu — Văn Ngọc — Cập nhật : 09/07/2008 23:23

Ngầu pín — Cao Tự Thanh — Cập nhật : 09/03/2008 23:35

Tác giả giải thích từ nghĩa và từ nguyên của những chữ NGẦU PÍN, THỔ MỘ, LẨU, BÒ BÍA...

Con Chuột Mậu Tý — Đặng Tiến — Cập nhật : 07/02/2008 15:38

...tâm thức con người và qua văn thơ, nhất là ngôn ngữ dân gian, chuột là một hình ảnh thân thuộc và thân ái. Có lẽ vì vậy mà chuột đứng đầu trong hàng can chi, và nhiều người tin năm Tý là năm may mắn.

Tản mạn về Chuột và Người — Nguyễn Văn Tuấn — Cập nhật : 07/02/2008 15:37

Trong thực tế, chuột đã song hành cùng con người rất lâu, và chuột là con vật chịu những hi sinh vô bờ bến cho sự tiến bộ và văn minh của con người. Không có chuột, con người chắc chắn khó có tuổi thọ dài như ngày nay. Do đó, nhân năm con chuột, chúng ta – con người – phải kính cẩn cám ơn chuột.

Khoa học xã hội và nhân văn Việt Nam — Lê Ngọc Trà — Cập nhật : 07/02/2008 15:42

<<... sự phát triển của khoa học xã hội và nhân văn chỉ có thể đạt được trong một xã hội dân trí phát triển, một xã hội dân chủ, tôn trọng sáng tạo của cá nhân, và tự do tinh thần của con người. Đó là điều kiện để xây dựng một nền khoa học xã hội và nhân văn tiên tiến, là môi trường có thể tạo ra những nhà nghiên cứu không chỉ am hiểu về chuyên môn mà còn là nhà văn hoá, nhà tư tưởng.>>

Về bản Hoa Tiên nhuận chính 1875 — Nguyễn Tài Cẩn — Cập nhật : 07/02/2008 15:49

 

Đồng Chí, từ Núi Đôi đến Trường Sơn — Đặng Tiến — Cập nhật : 20/01/2008 11:04

Cùng với những ngày cuối năm 2007, ba nhà thơ đương đại và tên tuổi vừa lần lượt ra đi. Chính Hữu mất ngày 27 tháng 11, Vũ Cao ngày 3 tháng 12, và Phạm tiến Duật ngày 4 tháng 12. Hai tác giả trước thành danh thời chiến tranh chống Pháp, người thứ ba nổi tiếng trong bộ đội Trường Sơn thời chống Mỹ.

Từ Thế Mộng, thơ đời thường — Đặng Tiến — Cập nhật : 12/01/2008 19:01

Cuộc đời không dễ dàng gì nhận diện được một Từ Thế Mộng : đời đòi hỏi cao thâm, anh trả lời tế nhị ; đời muốn huy hoàng mà thơ anh thanh đạm ; đời vốn ồn vang, thơ anh nhỏ nhẻ.

Doris Lessing, giải Nobel văn học 2007 — Đỗ Tuyết Khanh — Cập nhật : 03/01/2008 23:46

 

Một nỗi đau không viễn tượng — Phan Huy Đường — Cập nhật : 27/12/2007 03:57

...Và bỗng nhiên, câu chuyện lạ lùng này, phát triển theo đường lùi, ngôn ngữ trôi giạt tùy sóng này, ngôn ngữ tan vỡ, ấp úng, hỗn loạn, nhói đau ám ảnh này, điên loạn lang thang từ nỗi buồn chiến tranh tới nỗi buồn tình yêu, tới nỗi đau hành văn, tự ló mình, tự mở mình cho quá trình đọc văn, tự tạo khả năng tự tái tạo ở người khác : một nỗi đau không viễn tượng.

Nàng tiên kinh tế thị trường — Phan Huy Đường — Cập nhật : 15/12/2007 14:43

Nhân đọc một bài của ông Đoàn Tiểu Long về học thuyết kinh tế của Marx

Ảo tưởng Phạm Quỳnh — Nguyễn Thị Thu Nguyên — Cập nhật : 05/12/2007 16:24

Những chính kiến của Phạm Quỳnh, qua nhãn quan không thành kiến của một nhà nghiên cứu trẻ.

Nhìn lại những năm 70. — Thái Kim Lan dịch Peter Bürger — Cập nhật : 07/12/2007 17:01

<<Khi chúng tôi từ bỏ cái nhìn lạc quan của một lịch sử nhân loại được xây dựng với ý thức và thay thế vào đó chủ thuyết bi quan lịch sử, chúng tôi chỉ thay thế một ý tưởng bằng một ý tưởng khác, cả hai đều mang đặc tính căn cứ vào cường độ của tổng quát hoá, đến nỗi người ta khó có thể làm nên điều gì từ nội dung chân lý của chúng.>> Một nhà triết học (kiêm phê bình văn học) phái tả nhìn lại những năm 70, tự phê mà không đấm ngực lăn lộn, uốn éo.

Sáu linh hồn của ngưởi Xteng — Nguyên Ngọc — Cập nhật : 28/11/2007 11:52

Đột nhiên cô gái đang ngồi trước mặt tôi bỗng như biến đổi hẳn. Ra cô đang nuôi một âm mưu lớn, rất lâu dài nữa. Sẽ không dễ hơn cuộc trường chinh của cha cô từng dấn thân mấy mươi năm trước đâu, nhưng tôi tin cô. Cô đã tiết lộ với tôi, bởi cô cũng tin tôi lắm và bằng sự thính nhạy đặc biệt, cô tìm thấy ở tôi có thể một kẻ đồng loã tiềm tàng. (...) Không, Tây Nguyên còn có, đang có những Phạm Thị Trung. Nghĩa là vẫn còn nhiều hy vọng. Vẫn còn có cơ giữ được trọn sáu linh hồn cho người Xteng, bảy linh hồn cho người Gia Rai. Hồn của người, của đất. Và rừng…

Bí ẩn của cái đẹp — Văn Ngọc — Cập nhật : 27/11/2007 18:46

Hội hoạ dù là " tượng hình " hay " trừu tượng " đều có cùng một mẫu số chung là con người, và sự khát khao săn tìm cái đẹp, cái thật, thông qua tác phẩm nghệ thuật. Còn cái đẹp, dù cho là cái đẹp của thiên nhiên, hay cái đẹp trong nghệ thuật, cũng đều tất yếu mang tính nhân bản, bởi chúng chỉ có giá trị trong con mắt của người thẩm định, dù cho đó là sự đánh giá của một cá nhân, hay là sự đồng thuận của một cộng đồng.

Tổng quan : Triết lý của Nietzsche — Nguyễn Thanh Giản — Cập nhật : 27/11/2008 18:22

 

Trí thức không-cộngsản — Nguyễn Trọng Văn & Nguyễn Tường Minh — Cập nhật : 14/11/2007 15:50

(Trước làn sóng vượt biên 1979-80) một vị lãnh đạo Thành uỷ nói với trí thức với những lời lẽ chân tình và đầy hình tượng : “Các bạn cứ yên tâm, không nên nóng vội bỏ đất nước ra đi. 5 năm nữa tình hình sẽ tốt đẹp hơn, nếu sau 5 năm mà còn “bầy hầy” như vậy tôi hứa với các bạn chúng tôi sẽ đưa các bạn ra tận sân bay để ra nước ngoài, không phải vượt biên, chết sông chết biển, mang tiếng là Đảng không biết dùng trí thức”. Một số cả tin xem ra cũng siêu lòng, tôi không nghĩ vậy, mặt khác, hình ảnh đưa ra sân bay thấy ngồ ngộ, tôi nói, đại ý: “Toàn bộ quyền hành đều trong tay Đảng, nếu sau 5 năm mà tình hình còn “bầy hầy” thì chính các đồng chí phải ra đi chứ tại sao lại là chúng tôi ?. Chúng tôi sẽ đưa các đồng chí ra tận sân bay, chúng tôi đã từng đấu tranh vì đất nước, dân tộc thì chúng tôi ở lại với đất nước và dân tộc việc gì chúng tôi phải ra đi ?”

Bàn thêm về bản CHINH PHỤ NGÂM tìm thấy ở Huế năm 1972 — Nguyễn Tài Cẩn — Cập nhật : 29/10/2007 17:20

 

"Vốn xã hội" ở Việt Nam... — Thái Kim Lan — Cập nhật : 27/10/2007 09:50

nguy cơ phá sản và triển vọng phát huy (tham luận tại Hội thảo về VỐN XÃ HỘI do tạp chí TIA SÁNG tổ chức năm 2006 tại Hà Nội)

Hiện tượng "lệch chuẩn" — Nguyễn Trọng Văn — Cập nhật : 11/10/2007 23:36

 

Thái Tuấn, 1918- 2007 — Đặng Tiến — Cập nhật : 04/10/2007 14:24

Họa sĩ Thái Tuấn, vừa qua đời tại TPHCM lúc 13 giờ chiều, giờ địa phương, ngày 26 tháng 9, 2007, sau một tuần được cấp cứu tại bệnh viện Đại học Y Dược. Anh thọ 90 tuổi và là một khuôn mặt tiêu biểu cho nền văn học nghệ thuật Việt Nam, một bóng dáng thân thương đối với người Việt tại Pháp...

Về cuốn sách của R. Pipes — Lữ Phương — Cập nhật : 23/09/2007 17:41

Vài nhận xét của Lữ Phương sau khi đọc "Chủ nghĩa cộng sản" của Richard Pipes (bản dịch của Phạm Minh Ngọc trên talawas)

Giới thiệu tập thơ Nam Trân — Đào Thái Tôn — Cập nhật : 15/09/2007 19:23

 

Hội hoạ, luật chơi và những quy ước — Văn Ngọc — Cập nhật : 12/09/2007 13:43

Hội hoạ là một ngôn ngữ nghệ thuật. Luật chơi là vẽ làm sao thể hiện được cái điều mình muốn nói trong một ngôn ngữ mà người khác có thể đọc được, hiểu được, nhằm truyền đạt được những ý tưởng, những cảm xúc, chinh phục được cái gu thẩm mỹ của người khác.

Sắc đẹp và chuyện tình — Bùi Trọng Liễu — Cập nhật : 04/08/2007 11:23

 

17 thế kỷ hội hoạ kitô giáo — Văn Ngọc — Cập nhật : 09/07/2008 23:31

Người ta thường bảo : người Ai Cập cổ vẽ cái mà họ biết là đúng, như trong thực tế ; người Hy Lạp cổ vẽ cái mà họ nhìn thấy ; còn người nghệ sĩ Kitô giáo thời Trung cổ thì vẽ không phải chỉ là để tạo ra một tác phẩm có chất lượng thẩm mỹ, mà cốt là để truyền đạt một thông điệp có ý nghĩa tôn giáo.

Lyotard với tâm thức hậu-hiệnđại — Bùi Văn Nam Sơn — Cập nhật : 21/07/2007 14:29

Bạn đọc chú ý : để dễ theo dõi, chúng tôi viết liền hai tiếng hiện và đại trong "hậu-hiệnđại" (dễ đọc hơn là : hậu-hiện đại).

Người hiền của văn chương Nam Bộ — Nguyên Ngọc — Cập nhật : 11/07/2007 20:21

Ngày 3.7, Diễn Đàn đã giới thiệu trong mục "Thấy trên mạng", theo báo Tuổi Trẻ, bài viết "Người hiền của văn học Nam Bộ". Thực ra, ngoài cái tên hơi khác, đó chỉ là một phần trong bài tựa của nhà văn Nguyên Ngọc viết cho cuốn Truyện ngắn Trang Thế Hy (nxb Văn hoá Sài Gòn 2006), mà chúng tôi vừa nhận được. Xin trân trọng giới thiệu với bạn đọc nguyên văn bài viết, cùng với truyện ngắn Thèm Thơ, mà Nguyên Ngọc đánh giá là "tuyên ngôn nghệ thuật nghiêm túc của Trang Thế Hy"

Rameau giữa chúng ta — Bùi Văn Nam Sơn — Cập nhật : 25/06/2007 23:02

Lời bạt cho bản dịch Le Neveu de Rameau (Denis Diderot, Phùng Văn Tửu dịch, nxb Tri Thức)

THONAC – Đất lạ thành quen — Mathilde Tuyết Trần — Cập nhật : 19/06/2007 10:46

Một cuộc du lịch qua Làng Mai, Thonac và thăm mộ vua Hàm Nghi

Thảo luận với Hà Sĩ Phu — Lữ Phương — Cập nhật : 28/06/2007 23:36

Diễn Đàn trân trọng giới thiệu bài viết mới của tác giả Lữ Phương. Hi vọng sẽ mở ra một cuộc thảo luận trong tinh thần tôn trọng sự khác biệt, với mục đích cùng nhau phân biệt đúng sai, phải trái hơn là được thua, thắng bại.

Nhân đọc lại Emile Zola — Bùi Trọng Liễu — Cập nhật : 21/06/2007 10:58

 

Về một bài thi ca — Bùi Trọng Liễu — Cập nhật : 09/06/2007 09:30

Nhân bài "ballade" của François Villon...

Nghệ thuật - Những điều học hỏi sau nhà trường — Văn Ngọc — Cập nhật : 29/05/2007 15:41

Người ta có thể nhận biết được giá trị thẩm mỹ của một hình tượng nghệ thuật, hay một tác phẩm nghệ thuật, nhưng nếu không biết nguồn gốc xuất xứ của nó, thì cũng không thể nào cảm thụ được một cách sâu sắc cái đẹp, cũng như cái lý do tồn tại của nó. Điều này, theo tôi, có giá trị chung cho tất cả các ngành nghệ thuật tạo hình, song đặc biệt là cho kiến trúc.

Tản mạn về nhạc-phim — Vũ Ngọc Thăng — Cập nhật : 28/05/2007 16:19

Xem phim và cảm thụ nhạc-phim là một cuộc trải nghiệm hết sức riêng tư, và đối với tôi, cuộc trải nghiệm này sẽ thăng hoa khi mình cảm nhận được một sự hợp nhất “ tuyệt đối ” giữa hình ảnh và âm thanh.

"Vượt Côn Đảo" và Phùng Quán — Châu Diên — Cập nhật : 16/05/2007 21:56

...Phùng Quán không chỉ viết văn, mà chính Phùng Quán đã muốn vượt ngục cùng với cha mình và bè bạn. Phùng Quán không đứng tách mình ra ca ngợi những người anh hùng thất trận, Phùng Quán đã và đang tự sự. Tác phẩm Vượt Côn Đảo thành một nén hương của cõi lòng Phùng Quán khấn cha và khấn các chiến sĩ của đất nước!

Tản mạn về triết học và nghệ thuật — Văn Ngọc — Cập nhật : 09/07/2008 23:34

Nếu đem so sánh hội hoạ hiện đại ngày hôm nay với hội hoạ hiện đại cách đây đúng 100 năm, lúc nó vừa mới ra đời, thì ta sẽ thấy rằng có một số biến đổi về mặt quan niệm thẩm mỹ, song về những nét lớn, nó vẫn tuỳ thuộc vào cùng những quan niệm triết học đã từng góp phần vào sự khai sinh ra nó, và đã tiếp tục ảnh hưởng một cách quyết định lên nó trong suốt một thế kỷ.

Thế giới tranh của TUAN — Văn Ngọc — Cập nhật : 09/07/2008 23:35

Đối với anh, đó không phải là những "ký hiệu" theo cái nghĩa "tĩnh", im lìm, bất động, mà là những hình tượng đã chín muồi trong đầu óc, đến một lúc nào đó xuất hiện trên mặt vải để tiếp tục cái đời sống rất hữu cơ của chúng...

Hội hoạ thời tiền sử và chúng ta — Văn Ngọc — Cập nhật : 16/04/2007 12:24

Người ta đã đưa ra nhiều giả thuyết về ý nghĩa, mục đích, của những hình vẽ trên các vách đá của người tiền sử. Có thể chúng còn che dấu nhiều điều bí ẩn, mà các nhà khảo cổ học và tiền sử học chưa khám phá ra hết được, do còn thiếu yếu tố để kiểm chứng. Song, cũng có thể là chúng không che dấu gì hết cả ở đằng sau.

Đọc lại học thuyết Trọng nông — Trần Hải Hạc — Cập nhật : 27/03/2007 21:49

... bài viết dưới đây thử đề nghị một cách đọc mới, khả dĩ soi sáng một số đặc điểm tư tưởng của quá trình chuyển sang nền kinh tế thị trường tại những xã hội - như ở Trung Quốc hay Việt Nam hiện nay - vừa có chủ trương tự do kinh tế, vừa chuyên chế chính trị... Bài này đã được đăng lần đầu trong tập TỪ ĐÔNG SANG TÂY, nxb Đà Nẵng, 2005, mừng thọ giáo sư Lê Thành Khôi.

Năm Hợi nói chuyện lợn tây — Bùi Trọng Liễu — Cập nhật : 14/03/2007 13:35

Con lợn tham dự chuyện hòa hay chiến ở phương Tây

Đọc "Cháu ông Rameau" — Bùi Văn Nam Sơn — Cập nhật : 14/03/2007 13:36

Chúng tôi xin đăng lại lời bạt Bùi Văn Nam Sơn viết cho cuốn "Le neveu de Rameau" mà Phùng Văn Tửu vừa dịch ra tiếng Việt (nxb Tri Thức, 2006). Đây là một tác phẩm văn học có tầm cỡ triết học cơ bản ; và cũng không lạ, có tính chất thời sự nóng hổi ngay cả, và nhất là, đối với xã hội Việt Nam hôm nay.

Cuộc săn tìm bất tận — Văn Ngọc — Cập nhật : 14/03/2007 13:37

Trong cuộc chạy đua với chính mình, nhằm vượt xa hơn cái mình đã sáng tạo ra, người hoạ sĩ ít khi nào hoàn toàn thoả mãn. Vì thế mà sau mỗi tác phẩm, một cuộc săn tìm mới lại bắt đầu. Tác phẩm đến sau như đẩy lùi, phủ nhận, ít ra một phần nào, tác phẩm đến trước, nhưng đôi khi cũng đem đến một sự gì mới mẻ.

Ấn Tượng Hoàng Cầm — Nguyễn Trọng Tạo — Cập nhật : 14/03/2007 13:38

Quả là thơ Hoàng Cầm có một ma lực kỳ lạ ở sự cách tân, ở hồn cốt văn hóa làng quê Việt. Có lẽ vì thế mà Trần Dần gọi Hoàng Cầm là “nhà tân cổ điển”.

Điển hình hoá và tiểu thuyết — Đặng Anh Đào — Cập nhật : 14/03/2007 13:40